Giovanni delle Bande Nere (1930)
l
 
Indeks

Aktualnosci
Capital Ships

Nieco historii
Utracone K

Aboukir
Adm. Graf Spee
Adm. Nachimow
Alb. da Barbiano
Alb. da Giussano
Argyll
Armando Diaz
Ashigara
Astoria
Atlanta
Black Prince
Blücher (1937)
Brummer
Canberra
Charybdis
Chokai
Cöln (1909)
Cöln (1916)
Cressy
Defence
De Ruyter
Dmitrij Donskoj
Dragon
Drake
Dresden (1907)
Dresden (1917)
Durban
Edinburgh
Elbing
Emden
Exeter
Frankfurt
Frauenlob
Furutaka
G. d. Bande Nere
Haguro
Hampshire
Helena
Hogue
Houston
Indianapolis
Java
Jintsu
Juneau
Karlsruhe
Kinu
Königsberg
Kuma
Kumano
Maine
Mainz
Manchester
Maya
Midilli
Mogami
Nachi
Neptune
Northampton
Nürnberg (1916)
Pallada
Perth
Prinz Eugen
Quincy
Raleigh
Rochester
Rostock
Sakawa
Sydney
Vincennes
Warrior
Wiesbaden
Wilkes-Barre

Położenie stępki 31.10.1928
Wodowanie 27.04.1930
W służbie od 01.01.1931
Modernizacje -
Zatopione 01.04.1942
Typ Condottieri (Giussano), liczba jednostek w typie 12 (4)
Wyporność 6 571, pełna 6 954 ts
Wymiary d-169,3 s-15,5 z-5,3 m
Uzbrojenie 8x152, 6x100, 8x37, 8x13,2 mm
Pancerz pb 24, pp 20 mm
Prędkość maks. 37 w
Załoga 507

l

Lekki krążownik Giovanni delle Bande Nere około 1933 roku
Picture: Naviearmatori
Do kwestii lekkich krążowników Regia Marina podchodziła, jak się wydaje, na swój własny sposób. Można powiedzieć, że po pierwsze przyjęła ogólny wzorzec dostosowany do warunków Morza Śródziemnego. Akwenu znacznie większego, niż na przykład Bałtyk, ale w sumie nie tak znowu olbrzymiego. Co więcej, podobnie jak w przypadku Bałtyku było wiadomo, że w przypadku wojny z Francją czy Wielką Brytanią flota włoska zostanie zablokowana na Morzu Śródziemnym (tak, jak podczas pierwszej wojny flota Austro-Węgier została zablokowana na Adriatyku). Nie były więc potrzebne jednostki duże, zdolne do realizowania zadań krążowniczych na wielką skalę (jak w przypadku Royal Navy), ale raczej naprawdę lekkie i do tego szybkie, lokujące się gdzieś pomiędzy krążownikiem a dużym niszczycielem. Po drugie zaś, uzyskawszy już pożądany wzorzec, skupiła się na jego dopracowywaniu i trzymała się go niemal do końca ery krążowników.

Lekki krążownik Giovanni delle Bande Nere w drugiej połowie lat trzydziestych
Picture: Fotocelere di A. Campassi - Torino 1938 via Naviearmatori
Jednostki typu Condottieri były budowane w latach 1928-1937 i powstały w ramach pięciu podtypów, z których każdy następny był w jakiś sposób doskonalszy. Co więcej, kolejny typ, Capitani Romani, był zasadniczo dalekim rozwinięciem poprzedniego, z prędkością dochodzącą do 43 węzłów. Condottieri też zaliczały się do szybkich okrętów (osiągały prędkości pomiędzy 34-37 węzłów), a co więcej, jednostki ostatnich podtypów okazały się konstrukcjami na tyle udanymi, iż nie zakończyły w komplecie kariery krótko po wojnie. Jedna z nich (Giuseppe Garibaldi, 1936) została nawet przebudowana w latach 1957-61 na krążownik rakietowy i pozostawała w służbie do 1971 roku. W czasie działań wojennych stracono pięć z nich, z czego trzy na skutek storpedowana, jeden za sprawą działań lotnictwa, jeden zaś po fatalnym uszkodzeniu podczas walki artyleryjskiej (Bartolomeo Colleoni w walce z HMAS Sydney).
l

Giovanni delle Bande Nere przed wodowaniem
Picture: blog of ANMI
Pierwsze cztery krążowniki typu Condottieri, określane jako podtyp Giussano, były przede wszystkim szybkie, ale o wiele gorzej przedstawiały się pod względem opancerzenia i ochrony podwodnej części kadłuba, przez co w latach trzydziestych zyskały nawet przezwisko "bibułkowych krążowników". Powstały jednak w czasie, gdy nadal jeszcze uważano, że prędkość daje bezpieczeństwo. Mogło to sprawdzać się częściowo przy realizacji zadań ofensywnych, w pozostałych jednak już niekoniecznie, co Supermarina z czasem zaakceptowała i kolejne podtypy Condotteri były już coraz lepiej dopracowane pod tym względem. Niemniej typu Giussano nie dało się już poprawić, a w przypadku Bande Nere doszedł jeszcze problem roboty stoczniowej niekoniecznie najwyższej jakości. Jako jedyny z całej czwórki krążownik powstał w stoczni Regio Cantiere di Castellammare di Stabia (w pobliżu Neapolu), która wedle ówczesnych opinii nie podołała zadaniu. Niemniej pierwsze lata służby upłynęły Bande Nere raczej spokojnie, na rutynowym wypełnianiu zadań szkoleniowych i bez szczególnych zdarzeń na pokładzie.
Pierwsze zadania o bardziej wymagającym charakterze pojawiły się w okresie wojny domowej w Hiszpanii, kiedy wraz z pozostałymi krążkownikami typu Giussano patrolował zachodnią część Morza Śródziemnego. Po wybuchu wojny utworzył wraz z półbliźniaczym Luigi Cadorna 2. Dywizjon Krążowników, przeprowadzając wtedy między innymi kilka akcji minowych w Cieśninie Sycylijskiej. W lipcu tego samego roku, podczas przejścia wraz z innym półbliźniakiem Bartolomeo Colleoni z Trypolisu na Leros, napotkał w pobliżu przylądka Spatha zespół złożony z australijskiego lekkiego krążownika HMAS Sydney i pięciu niszczycieli. Walka zakończyła się zatopieniem Bartolomeo, Bande Nero zdołał wykorzystać przewagę prędkości i ujść, wcześniej trafiając raz HMAS Sydney. Sam został trafiony dwa razy, tracąc ośmiu zabitych.
W grudniu Bande Nere został włączony w skład 4. Dywizjonu Krążowników, w ciągu następnych miesięcy biorąc udział w atakach na konwoje z zaopatrzeniem dla Malty oraz prowadząc dztiałalność minową, między innymi na podejściu do Trypolisu. Eskortował też zmierzające tam włoskie konwoje - w trakcie jednej z takich akcji, 24 maja 1941, zatopiony został przez storpedowanie towarzyszący mu półbliźniaczy Armando Diaz. W grudniu Bande Nere miał wziąć udział w operacji dostarczenia surowców wojennych do Trypolisu, niemniej przyczyny techniczne zmusiły go w ostatniej chwili do pozostania w Palermo. Jego ładunek został przejęty przez bliźniacze Alberico da Barbiano i Alberto da Giussano - oba wyszły przeładowane w morze i zostały zatopione w nocnym boju torpedami brytyjskich niszczycieli. W marcu 1942 roku, podczas kolejnej akcji konwojowej, Bande Nere wziął udział w drugiej bitwie po Syrtą (jako część osłony pancernika Littorio), trafiając jednym pociskiem lekki krążownik HMS Cleopatra.

Giovanni delle Bande Nere opuszcza port w Tarencie
Picture: Wikipedia
23 marca, podczas powrotu z tej akcji, krążownik odniósł uszkodzenia na skutek napotkania sztormowej pogody, przez co wczesnym rankiem 1 kwietnia wyruszył w drogę do stoczni w La Spezia na północy Italii, gdzie miano dokonać koniecznych napraw. Około godziny 9:00, gdy przechodził wraz zespołem lekkich jednostek w pobliżu wyspy Stromboli, dosięgła go salwa torpedowa okrętu podwodnego HMS Urge. Trafiony dwoma pociskami kadłub natychmiast się przełamał i szybko zatonął, pociągając za sobą dużą część załogi: 381 z 722 osób, obecnych w tym rejsie na pokładzie.
l

Zakończenie rufy wraku Giovanni delle Bande Nere
Picture: Marina Militare

Dzwon okrętowy Bande Nere, wyraźnie wciąż na swoim miejscu
Picture: Marina Militare
Odkrycie wraku krążownika Giovanni delle Bande Nere wiązało się najpewniej z chęcią wypróbowania przez Włoską Marynarkę Wojenną nowego sprzętu do badań podmorskich (AUV Hugin 1000 i ROV Multipluto 03). Na obszar badań wybrano właśnie rejon zatonięcia krążownika w pobliżu wyspy Stromboli, zaś prace były prowadzone z pokładu trałowca Vieste. Oficjalny komunikat o znalezieniu wraku ukazał się około 8 marca 2019 roku. Podano w nim, że trzy sekcje kadłuba spoczywają na głębokości pomiędzy 1460 a 1730 metrów, co oznacza zapewne, iż elementy okrętu opadły na podmorskie zbocze podstawy wyspy, tworząc pochyłe pole szczątków około 11 mil morskich na południe od jej brzegów. Jak sugerują bardzo udane zdjęcia, część rufowa spoczęła na lewej burcie, śródokręcie zaś mogło ulec całkowitemu zniszczeniu (sądząc po wyrwanej wyrzutni torpedowej, leżącej luzem na dnie). O stanie pozostałych części okrętu trudno na razie cokolwiek powiedzieć. Nie wspomniano też, który z dzwonów krążownika udało się ekipie sfotografować.

Zapewne wyrwana z posady wyrzutnia torpedowa krążownika
Picture: Marina Militare

Lewoburtowa śruba Giovanni delle Bande Nere
Picture: Marina Militare
l
Giovanni delle Bande Nere w Wikipedii
Włoski artykuł o odszukaniu wraku Giovanni delle Bande Nere: Difesa Online
Anglojęzyczny artykuł o odszukaniu wraku Giovanni delle Bande Nere: The Telegraph
Krótki film ukazujący rufę wraku: YT
l
Copyright © 2019 by Estraven