HIJMS Maya (1930)
l
 
Indeks

Aktualnosci
Capital Ships

Nieco historii
Utracone K

Aboukir
Adm. Graf Spee
Adm. Nachimow
Alb. da Barbiano
Alb. da Giussano
Argyll
Armando Diaz
Ashigara
Astoria
Atlanta
Black Prince
Blücher (1937)
Brummer
Canberra
Charybdis
Chokai
Cöln (1909)
Cöln (1916)
Cressy
Defence
De Ruyter
Dmitrij Donskoj
Dragon
Drake
Dresden (1907)
Dresden (1917)
Durban
Edinburgh
Elbing
Emden
Exeter
Frankfurt
Frauenlob
Furutaka
G. d. Bande Nere
Haguro
Hampshire
Helena
Hogue
Houston
Indianapolis
Java
Jintsu
Juneau
Karlsruhe
Kinu
Königsberg
Kuma
Kumano
Maine
Mainz
Manchester
Maya
Midilli
Mogami
Nachi
Neptune
Northampton
Nürnberg (1916)
Pallada
Perth
Prinz Eugen
Quincy
Raleigh
Rochester
Rostock
Sakawa
Sydney
Vincennes
Warrior
Wiesbaden
Wilkes-Barre

Położenie stępki 04.12.1928
Wodowanie 08.11.1930
W służbie od 20.06.1932
Modernizacje 1943
Zatopiony 23.10.1944
Typ Takao, liczba jednostek w typie 4
Wyporność 9 850, pełna 15 490 ts
Wymiary d-203,76 s-20,4 z-6,32 (max) m
Uzbrojenie (1944) 8x203, 12x127, 66x25, 36x13,2 mm
Pancerz pb 127-38, pp 37 mm
Prędkość maks. 35,5 w
Załoga 773

l

Maya krótko po wejściu do służby, w początku lat trzydziestych
Picture:
World War II Database
Bezpośrednio po zatwierdzeniu do budowy typu Myoko przystąpiono do opracowania jego rozwinięcia, oficjalnie nadal pozostającego wypornością w ramach limitów traktatowych, co realnie nie było jednak wykonalne. Typ Takao otrzymał nieco lepsze opancerzenie, uniwersalną artylerię pomocniczą i wyrzutnie torpedowe ulokowane ze względów bezpieczeństwa jeden pokład wyżej. Pewnym zmianom uległa też architektura nadbudówek, z kominem wzorowanym na eksperymentalnym lekkim krążowniku Yubari oraz olbrzymią, jak na okręt tej wielkości, przednią nadbudówką. Główna artyleria, złożona tak samo z dziesięciu dział w pięciu wieżach, miała w przypadku krążownika Maya kaliber 203 mm, gdyż otrzymał on od razu nowy typ 2 GÔ - większość japońskich ciężkich krążowników nosiła pierwotnie typ 1 GÔ o kalibrze 200 mm. W chwili wprowadzenia do służby były najsilniejszymi krążownikami, obecnymi w jakiejkolwiek flocie.
Podobnie jak wszystkie japońskie krążowniki (poza typem Agano) miały jednak kłopoty ze stabilnością. Podobno w przypadku typu Takao nigdy nie udało się ustalić do końca, dlaczego i w ich przypadku miało to miejsce, jednak najbardziej prawdopodobne wydaje się przypuszczenie, iż chodziło o ogólny "brak dyscypliny" projektowej i wykonawczej, przez co wiele elementów okrętu okazało się ostatecznie trochę cięższymi, niż pierwotnie zakładano, co zsumowało się w taki właśnie efekt. Nieco dodała zapewne wspomniana już przednia nadbudówka, chociaż akurat ten element był wbrew pozorom nie aż tak masywny, jak na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać. Niemniej przy próbach zaradzenia problemowi skupiono się właśnie na niej, przez co dwa okręty typu, Takao i Atago, przeszły pod koniec lat trzydziestych modernizację, w trakcie której dodano bąble przeciwtorpedowe, nadbudówka została obniżona, zaś główny maszt przesunięty do tyłu. Pozostałe dwie jednostki, czyli Maya i Chokai, pozostały w oryginalnej konfiguracji. Różnice między oboma parami okrętów były na tyle duże, że traktuje się je niekiedy jako dwa odrębne, chociaż oczywiście mocno pokrewne typy.

Wodowanie krążownika Maya w Kobe, 08.11.1930
Picture:
Wikipedia
W 1943 roku, jako jedyny z typu, Maya został poddany przebudowie mającej zwiększyć jego zdolność do zwalczania celów powietrznych. W miejscu usuniętej trzeciej wieży dział kalibru 203 mm zabudowano cały zestaw artylerii przeciwlotniczej, przez co jej liczebność wzrosła o kilkadziesiąt sztuk dział kalibrów 127 i 65 mm. Stał się w ten sposób łatwo rozpoznawalny, jako jedyny japoński ciężki krążownik z czterema wieżami artylerii głównej. Dodatkowo otrzymał nowe poczwórne wyrzutnie torpedowe oraz radar do obserwowania celów nawodnych. Wtedy też usunięto hangar dla wodnosamolotu. Pod względem formalnym od tego momentu Maya był już praktycznie osobnym typem krążownika.
l

Maya już po przebudowie na krążownik przeciwlotniczy, bez trzeciej wieży artylerii głównej; koło Tawi Tawi (Filipiny), w maju 1944 roku
Picture:
World War II Database
Po wejściu do służby jednostki typu Takao utworzyły 4. Dywizjon Krążowników w ramach 2. Floty, przydzielone do Morskiego Rejonu Yokosuka, gdzie pozostały jako formacja szkolna do czasu wybuchu wojny japońsko-chińskiej w 1937 roku. Krótko później Takao i Atago trafiły do stoczni dla przebudowy. Maya jeszcze przez jakiś pełnił w trakcie tego konfliktu funkcje służebne wobec armii (głównie transportowanie oddziałów piechoty). Z początkiem grudnia 1941 roku wziął udział w ataku na Filipiny, później zaś także na żeglugę u wybrzeży Australii oraz na Holenderskie Indie Wschodnie. W drugiej połowie 1942 roku znalazł się w rejonie Guadalcanalu, biorąc udział w bitwach koło Wschodnich Wysp Salomona i bitwie koło Santa Cruz. Brał też udział w ostrzeliwaniu Henderson Field na Guadalcanalu. Nie odniósł w tym czasie poważniejszych uszkodzeń, ale i nie odnotował też większych sukcesów.

Maya w czerwcu 1943 roku
Picture:
World War II Database
Dopiero po skierowaniu z początkiem 1943 roku na północ, w rejon Aleutów, zdarzyło mu się wziąć udział w jednym z ostatnich klasycznych bojów manewrowych okrętów artyleryjskich. Była to rozegrana 27 marca bitwa koło Wysp Komandorskich, gdzie cztery japońskie krążowniki (z ciężkich jeszcze Nachi, plus lekkie Abukuma i Tama) spotkały się z parą krążowników US Navy: ciężkim Salt Lake City i lekkim Richmond. Obie strony miały też po 4 niszczyciele wsparcia. W pewien sposób pozostała ona nierozstrzygnięta, gdyż żadna jednostka nie została w jej zatopiona, niemniej determinacja jednostek US Navy zmusiła zespół japoński, zdążający z zaopatrzeniem na Aleuty, do zawrócenia. Zadanie nie zostało wykonane, chociaż znacznie słabszy od obu japońskich ciężkich krążowników USS Salt Lake City mocno oberwał w tej walce. Krótko potem Maya trafił do stoczni celem przebudowy na krążownik przeciwlotniczy, co zostało zakończone w kwietniu 1944 roku. Skierowano go najpierw na FiIipiny, skąd został przesunięty do Singapuru, w październiku zaś do Brunei.
Operacja filipińska w październiku 1944 roku oznaczała kres służby dla wszystkich czterech jednostek typu Takao. Znalazły się one w zgrupowaniu admirała Kurity, idącego nieco okrężną drogą z Brunei do zatoki Leyte. Zaraz po północy 23 października zespół został namierzony radarem w przejściu Palawanu przez okręt podwodny USS Darter, działający w parze z USS Dace. O 5:24 Darter trafił co najmniej czterema torpedami ze skutkiem fatalnym Atago, do tamtego momentu jednostkę flagową zespołu. Dziesięć minut później Dace storpedował Takao, który wprawdzie nie zatonął, ale odesłany do Brunei, potem zaś do Singapuru nigdy więcej nie wyszedł o własnych siłach w morze (w październiku 1946 został zatopiony jako cel w cieśninie Malacca). Dwadzieścia dwie minuty później, o 5:56, cztery torpedy z Dartera otrzymał Maya, co skończyło się zatonięciem po dziewięciu minutach. Najdłużej wytrwał Chokai, zatopiony dwa dni później pechowym trafieniem (i wybuchem głowic własnych torped) podczas bitwy niedaleko wyspy Samar, w trakcie nieudanego podejścia zespołu Kurity do zatoki Leyte (i on spoczął na skraju Rowu Filipińskiego). Z załogi krążownika Maya uratowano 769 osób, które trafiły na pokład pancernika Musashi, zatopionego następnego dnia na Morzu Sibuyan. Wraz nim zginęły jeszcze 143 osoby z krążownika Maya. Ostateczna liczba ofiar wyniosła w ten sposób 479 ludzi.

Picture: Pinterest
Dwa ujęcia przedniej nadbudówki krążownika Maya - pierwsze z 1932 roku, drugie z 2019.
Na pierwszym zdjęciu widać tymczasowe pomosty, zamocowane zapewne na czas malowania, zaś najniższy poziom mostka
jest przesłonięty płócienną zasłoną. Drugie przedstawia ten sam poziom już bez osłony...
l

Zbliżenie na pierwszy i drugi poziom mostka
Picture:
Navigea Ltd. RV Petrel

Drugi i trzeci, najwyższy poziom mostka
Picture:
Navigea Ltd. RV Petrel
Wrak krążownika Maya został zlokalizowany i zidentyfikowany 19 kwietnia 2019, niemniej informacja na ten temat została opublikowana dopiero 1 lipca tego samego roku na stronie facebookowej RV Petrel. Odkrycie miało miejsce krótko po przeglądzie technicznym jednostki w jednym z portów na północ od Manili i przed dalszymi poszukiwaniami na Morzu Mindanao i na wschód od wyspy Samar. Dalsze prace były zapewne przewidziane już wówczas w grafiku i dlatego zabrakło czasu, jak podała załoga, na odszukanie wraku Atago, który powinien znajdować się w odległości około 6 mil morskich od pierwszego znaleziska. Pojawiła się jednak obietnica powrotu w tej rejon w jakiejś późniejszej chwili.

Dziobowe wieże krążownika Maya
Picture:
Navigea Ltd. RV Petrel

Rufowa wieża dział 203 mm pośród zapadniętego pokładu
Picture:
Navigea Ltd. RV Petrel
Stan wraku krążownika Maya okazał się sporym zaskoczeniem. Znajduje się on na głębokości 1850 metrów, z główną częścią kadłuba w pozycji wyprostowanej i odłamaną przed pierwszą wieżą częścią dziobową, spoczywającą w pozycji odwróconej w lewoburtowej dziobowej ćwiartce. Poza tym uszkodzeniem zachował się on jednak w zdumiewająco dobrym stanie. Nie tylko wszystkie cztery wieże artylerii głównej znajdują się nadal na swoich miejscach, ale także cała wielka struktura przedniej nadbudówki, najbardziej imponującej ze wszystkich, jakie pojawiły się na japońskich ciężkich krążownikach, pozostała prawie nienaruszona ze wszystkimi poziomami mostka i przednim masztem włącznie. Sama rufa uległa najwyraźniej implozji, z zapadniętym obecnie pokładem (od otoczenia ostatniej wieży). Głębokość, na której znajduje się wrak nie zabezpiecza go przed postępującą w widoczny sposób korozją, niemniej jak widać jest tu już na tyle głęboko, żeby po upływie siedemdziesięciu pięciu lat nie doszło jeszcze do rozpadu stalowych konstrukcji ani bujnego obrośnięcia ich podmorską florą. Sporo za to nagromadziło się osadów, co jest zapewne cechą tej akurat części oceanu.

Dziobnica krążownika Maya w pozycji odwróconej
Picture:
Navigea Ltd. RV Petrel

Zakończenie rufy z widocznymi bombami głębinowymi na burcie
Picture:
Navigea Ltd. RV Petrel
l
Zapis ruchów krążownika Maya: Combined Fleet
Krążownik Maya w Wikipedii
Informacja o odnalezieniu wraku przez RV Petrel: Facebook
Film z oględzin wraku: Facebook
l
Copyright © 2019 by Estraven